De beste moeder van het heelal

Tekeningen in plakboek: Alien vliegt langs en hoort "Je bent de beste moeder van het heelal'
Oorspronkelijke illustratie samen met Sara en Thomas voor hun grootmoeder, zomer 2004

Het is een Amerikaanse gewoonte van ouders en kinderen om elkaar dagelijks te vertellen hoeveel je van elkaar houdt. Als het niet al gebeurt als je ze naar school brengt, dan in ieder geval bij het slapengaan. Mijn zoon Thomas was zes toen hij me in plaats daarvan begon te vertellen dat ik de beste moeder van de wereld was–maar dan in het Engels. Op een avond had ik mezelf blijkbaar overtroffen: ik was ineens The best mom in the universe. Ik zag in mijn gedachten een kleine alien langs het raam vliegen. Wat zou er gebeuren als die het er niet mee eens was?

Foto met Sara en haar grootmoeder
Sara met haar grootmoeder in 1996

Ik had het verhaal al snel uitgedacht, maar mijn tweede prentenboek Wil je me dragen? was nog maar nauwelijks verschenen en illustrator Peter van Harmelen was nog niet eens begonnen aan de tekeningen voor ons volgende boek. Ik had geen haast. Mijn ouders vierden kerst en de  jaarwisseling van 2003/04 bij ons thuis. Mijn moeder had wat pijn in haar rug–hernia, dacht ze. Maar terug in Nederland bleek dat het kanker was en ze had niet meer dan een paar maanden te leven.  (Lees: Afscheid in de Verfwinkel). Ineens werd het heel belangrijk voor mij om De beste moeder van het heelal uit te brengen. En  het moest worden opgedragen aan haar.

Mijn moeder was wel de laatste die haar naam in een boek vereeuwigd zou willen zien. Prestaties en opsmuk betekenden niets voor haar. Het enige dat belangrijk voor haar was waren de mensen om haar heen. En die waren er dan ook. In de elf maanden die ze uiteindelijk nog leefde werd ieder moment van samenzijn in het gezin gevierd. Ik ging zo vaak ik kon naar Nederland, terwijl Rob voor de kinderen zorgde.

Kinderillustratie van alien die op het raam klopt
Alien klopt op het raam

Maar voor mij was het wel belangrijk om De beste moeder van het heelal  te kunnen publiceren, met een opdracht aan mijn moeder. Peter beloofde het te illusteren. Alleen mijn uitgeefster was niet overtuigd. Een alien gaat met een jongetje ruziën over wie de beste moeder heeft? En waar ging het verhaal dan om? Wie de lekkerste koekjes kon bakken?  Uiteindelijk mochten we toch aan de slag. Helaas had Peter nog geen tijd, en het was inmiddels zomer–mijn moeders laatste zomer. Thomas en zijn zus Sara, nog geen elf, wisten dat allebei. “Waarom maken we het boek niet zelf voor haar?” vroeg Sara. “Met onze eigen tekeningen?”

Hildegard met haar kleinkinderen en het zelf geillustreerde boek op de bank
Mijn moeder met het plakboek op de bank

En dat is wat we deden. Thomas tekende het jongetje (die toen nog geen naam had), Sara maakte de alien moeder en zoon, en ik verzorgde de aardse moeder en de rest. We vertrokken naar het vliegveld met tekeningen, papier, schaar, en plakstift. Toen we in Nederland aankwamen was het boek klaar. Het was een zware, maar mooie en liefdevolle zomer. Toen we weer terug naar Amerika moesten zwaaiden mijn ouders ons uit door het raam. Mijn moeder wilde blijven staan, omdat ze niet wilde dat haar kleinkinderen zagen hoe ziek ze was. We zwaaiden dapper terug, hopend dat ze vanuit de verte niet kon zien dat we allemaal huilden.

Mijn moeder stierf in November met mijn vader en haar kinderen om haar heen, een hecht gezin, nog hechter dan tevoren. Alleen dat al was een bijzondere nalatenschap, zo veel belangrijker dan haar naam in een prentenboek. Toen een jaar later bleek dat het boek er om economische redenen toch niet van kon komen–al had Peter de meeste lijntekeningen al klaar–liet ik het al vrij snel rusten. Het was een moeilijke tijd voor prentenboeken, en aliens waren niet populair.

Kinderillustratie met moeder alien en een medaille met het nummer 1
Wat? Alien moeder is nummer 1?

Ruim dertien jaar na de dood van mijn moeder vond Peter de tekeningen weer terug en nam ze mee naar Levendig Uitgever. Dat De beste moeder van het heelal ooit nog zou uitkomen, had ik niet meer durven dromen. Wat betekent het verhaal na al die jaren voor mij?

In Amerika staan moeders onder grote druk–niet alleen de maatschappij stelt hoge eisen aan hen, ze stellen ook hoge eisen aan zichzelf. Ik heb zelf altijd de luxe gehad een Nederlands moeder te kunnen blijven door part-time te werken, waardoor ik zowel tijd had voor de kinderen als voor mezelf. Ik volgde daarbij het voorbeeld van mijn moeder, voor wie geluk en saamhorigheid belangrijker waren dan prestaties.  Zij was de eerste die toonde wat het belangrijkste is in ouderschap en universeel:  je toont kinderen liefde, je stelt grenzen, maar binnen die grenzen laat je ze vrij om dingen zelf te ontdekken. Je houdt alleen een oogje in het zeil–niet alleen bij je eigen kinderen maar als het nodig is ook die van anderen.

Kinderillustartie: alien moede omhelst haat zoon, dan met tekstballon met een kruis door zijn vliegende schotel
Eerst blij, dan pas boos

En dat is waar mijn moeder zo goed in was, zoveel beter dan ik, die net als veel Amerikaanse moeders geneigd was tot “helicopter parenting.” Mijn moeder gaf kinderen de ruimte. Als de koektrommel was leeggegeten verkoos ze ons op ons woord te geloven dat wij het niet gedaan hadden, ook al wist ze eigenlijk wel beter. Toen mijn broer op zijn dertiende hasj wilde uitproberen met zijn vrienden liet ze hen dat in zijn kamer doen. “Proberen doen ze toch,” zei ze. “Dan heb ik dat liever binnenshuis dan buiten.”

Jongetje en alien doen een 'high five' en moeders kijken toe
Twee beste moeders

Mijn moeder bakte taart, geen koekjes–dat is iets erg Amerikaans. Maar wat zou ze doen als een kind lange tijd onvindbaar was en vervolgens thuis kwam om een nieuw vriendje haar koekjes te laten proeven?  Ze zou ons eerst in haar armen sluiten, omdat ze zich zo’n zorgen had gemaakt. Daarna zou ze ons vertellen dat we het nooit meer mochten doen. En vervolgens had ze de koektrommel tevoorschijn gehaald, want daar waren de kinderen tenslotte voor gekomen. Maar niet voordat ze zich ervan had vergewist dat die andere moeder wist waar haar kind was.

Het staat wel niet gedrukt, maar het boek is opgedragen aan mijn beste moeder van het heelal:

Hildegard van Rossum Poelmann, 1931-2004

De beste moeder van het heelal
Auteur: Heleen van Rossum
Illustrator: Peter van Harmelen
Hardcover, 24 pagina’s
ISBN 9789491740589
Levendig Uitgever
Verkrijgbaar in de boekhandel

Author: Heleen van Rossum

Heleen is an internationally-published children's book author with a passion for using stories to encourage imagination and make history come alive. Her most recent picture book, The Best Mom in the Universe, was recently published in the Netherlands, and she is currently working on a young adult novel. She lives with her family in New Jersey.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *